Летните месеци во Македонија можат да бидат екстремно сурови. Топлотните бранови не се само прашање на личен комфор, туку тие претставуваат сериозен стрес за човечкиот организам. Долгото изложување на високи температури без соодветна подготовка може да доведе до дехидратација, топлотна исцрпеност, па дури и до топлотен удар.
Како ординација по општа медицина, наша должност е да ве потсетиме на клучните чекори со кои ќе го заштитите вашето здравје и општата благосостојба во деновите кога термометарот руши рекорди.
1. Избегнувајте директно сонце во критичните часови
Најважното и основно правило: не излегувајте надвор во периодот од 11:00 до 17:00 часот доколку тоа не е апсолутно неопходно. Во овој дел од денот УВ-индексот е екстремно висок, а воздухот е најзагреан.
Доколку мора да излезете, движете се низ сенки, носете капа со широк обод, очила за сонце и задолжително нанесете крем со заштитен фактор (SPF 30 или 50) на изложените делови од кожата.
2. Паметна хидратација: водата нема замена
Кога температурите се високи, телото се лади преку потење, со што губи големи количини вода и електролити. За да го спречите падот на крвниот притисок и општата слабост, следете неколку едноставни правила:
- Пијте најмалку 2 до 2,5 литри вода дневно, дури и тогаш кога не чувствувате директна жед.
- Избегнувајте екстремно ладни пијалаци — тие можат да предизвикаат стомачни грчеви. Консумирајте вода на собна температура или благо разладена.
- Кажете им „НЕ" на алкохолот, кафето и газираните сокови со многу шеќер. Овие напитоци дејствуваат како диуретици и дополнително ве дехидрираат.
3. Лесна исхрана која не го оптоварува метаболизмот
Тешката, масна и калорична храна бара многу енергија за варење, што дополнително ја покачува внатрешната температура на телото и го оптоварува срцето. За време на портокаловата фаза, базирајте го менито на:
- Свежо овошје и зеленчук со висок процент на вода — лубеница, диња, краставици, домати.
- Лесни супи и чорби кои помагаат да се надоместат изгубените минерали и сол преку потењето.
- Помали и почести оброци наместо обилни ручеци.
4. Топлотна исцрпеност наспроти топлотен удар — важна разлика
Важно е да ги препознаете сигналите кои телото ви ги испраќа за навреме да реагирате соодветно. Двете состојби изгледаат слично, но бараат различна реакција:
- Силно потење
- Бледа и ладна кожа
- Вртоглавица и главоболка
- Мачнина, брз и слаб пулс
Реакција: Веднаш преместете се во ладна просторија, легнете, олабавете ја облеката и пијте голтка по голтка вода.
- Висока температура — над 40°C
- Кожа топла, сува, без потење
- Конфузија или губење на свест
- Силна и пулсирачка главоболка
Реакција: Веднаш јавете се на Итна медицинска помош 194. Ладете го лицето со влажни крпи на вратот и под пазувите.
5. Особено внимание за хронично болните лица
Пациентите со висок крвен притисок, срцеви заболувања, дијабетес, астма, трудници и деца се најчувствителни на овие временски прилики. Високите температури природно ги шират крвните садови, што кај лицата кои редовно пијат антихипертензивна терапија може да доведе до нагол и опасен пад на притисокот.